Ibsaa Gammadaa

በኢትዮጵያ የሀገረ-መንግሰት ግንባታ የታሪክ ዳራ፡ በእኩልነት ላይ የተመሠረተች ሀገር ለመፍጠር የተደረጉ ሙከራዎች፣ ያጋጠሙን የታሪክ ፈተናዎችና ያመለጡን ዕድሎች በብሔራዊ መግባባት መነፅር ሲታይ <><><><><><><><><><><><><<><><><<><>< መረራ ጉዲና (ፕሮፌሰር) ለብሔራዊ መግባባት ውይይት የቀረበ ጥናት ነሐሴ 2012 <><><><><><><><><><><><><<><><><<><>< 👉አብዛኛዎቹ የሀገራችን የታሪክ ምሁራን የኢትዮጵያ ታሪክ ከክርስቶስ ልደት በፊት፤ በአስረኛው ምዕተ ዓመት የንግስት ሳባ እና የንጉስ ሰለሞን ግንኙነት በሚባለው ጊዜ ይጀምራል ይላሉ፡፡ 👉ይህ ለአንዳንዶቹ የሚታመን ታሪክ ተደርጎ የሚወሰደው፤ ለሌሎች ደግሞ ተረት እንደነበረ የሚነገረው ክስተት የማስመሰያ ትርክቱ የእስራኤል አምላክ የቀባቸው ገዥዎች ተብሎ በሺዎች ለሚቆጠሩ ዓመታት ንጉሦቹ ቅቡልነትን አግኝተውበታል፡፡ በትርክቱም ሀገሪቷን እስከ 1966 ሕዝባዊ አብዮት ድረስ ያለ ብዙ ጭንቀት ገዝተውበታል፡፡ 👉የዛሬይቱ ሰፊዋ ኢትዮጵያ እንደ ሕብረ ብሔራዊ የነገስታት መንግስት (multi-ethnic empire state) የተፈጠረችው በ2ኛው የ19ኛው ክፍለ ዘመን ግማሽ፤ የዘመነ መሳፍንት ከሚባለው ዘመን በኋላ ስለሆነና ዛሬም በጣም ሰፊ ቀውስ ውስጥ የከተተን ታሪካዊ ዳራም ከዚሁ ጊዜ ጀምሮ ስለሆነ፤ ጽሑፌም ከዘመናዊ...

Jila Buttaa Qaluu Gadaa Karrayyuu Karrayyuun, qaama ummata Oromoo Sirnaa Gadaan bulu, kan roorroo jaarraa hedduuf itti marmaartefi har'allee irraa hin cinneef takkaa hin jilbiinfanne, kutaalee Oromiyaa keessaa naannawa babalinni magaalaa akka maleetti gaaddidduu irratti uume jalatti aadaa, afaan, Gadaa fi eenyummaasaa tikfatee har'aan gahe.   Keessattuu ajjeechaa jumlaa tuuta Gadaa Michilleerratti raawwatame, (ani yakka ganiinsa biyyaafi fonqolcha mootummaa Gadaa Karrayyuurratti raawwatamen jedha gochicha) saniin booda sirna kana gaggeeffataa jira. Kuni dandamannaa jabaa dha. Gadaan Karrayyuu, Gadaa Oromoo cinna tokko malee balaa gabrummaa dandamatanii har'a gahan muraasa keessa isa tokko. Dhimma ka biraa biraa kanumaan walqabatuun, magaalonni akka Finfinnee, ''Shaggar'' (Galaan, Duukam), Bishooftuu, Mojoo Adaamaa fi kkf lafa qonnaan bulaa Oromoo xaafii oomishuudhaan Oromiyaarraa sadarkaa 1ffaa itti qabu, Godina Shaggar Ba...